Niecki i obrzeża basenów należą do konstrukcji stale narażonych na działanie wody. Dlatego ich prawidłowe uszczelnienie jest gwarancją długiej i bezawaryjnej eksploatacji. Wybór systemu uszczelnienia jest podyktowany przeznaczeniem oraz rodzajem obciążeń, na jakie będzie narażony basen.

W zależności od konstrukcji niecki basenowej oraz wybranego rodzaju wyłożenia (folie PVC, wodoodporne farby lub lakiery, barwione mikrozaprawy, ceramika basenowa) stosowane są różne systemy hydroizolacji. Produkty stosowane do wykończenia oraz wykonania uszczelnienia, poza wodoodpornością, powinny charakteryzować się wytrzymałością na różnego rodzaju obciążenia – mechaniczne (wysokie ciśnienie hydrostatyczne stale znajdującej się w nim wody, oraz mycie niecki wodą pod wysokim ciśnieniem) oraz chemiczne (środki czyszczące i dezynfekujące wodę, np. chlor, ozon – stosowane w każdym basenie oraz agresywne wody morskie i solankowe).
Hydroizolacja podpłytkowa
Najpopularniejszym rodzajem wykończenia niecki basenowej są okładziny ceramiczne. Poza wyborem samych płytek bardzo istotny jest wybór produktów chemii budowlanej stosowanych do wykonania hydroizolacji podpłytkowej. Warto pamiętać, że uzyskanie gwarancji producenta na trwałość uszczelnienia wiąże się z koniecznością stosowania rozwiązań systemowych. Jak zaznacza Maciej Rokiel z Polskiego Stowarzyszenia Mykologów Budownictwa: Hydroizolacja zespolona (podpłytkowa) to sposób uszczelniania niecek stosowany bardzo często, zarówno do uszczelnień basenów nowych, jak i remontowanych. Stosuje się go także w przypadkach, gdy błędy projektowo-wykonawcze niecek z betonu wodonieprzepuszczalnego skutkują przeciekami. Do wykonywania hydroizolacji zespolonej stosuje się dwa typy materiałów:
• elastyczne szlamy (mikrozaprawy) uszczelniające, których głównym składnikiem jest cement i polimery; szczelność zapewnia odpowiednio dobrany stos okruchowy zaprawy oraz dodatki, polimery wpływają na elastyczność (zdolność mostkowania rys) oraz przyczepność do podłoża,
• elastyczne powłoki uszczelniające na bazie żywic reaktywnych (poliuretanowych i/lub epoksydowych), stosowane zazwyczaj w basenach solankowych oraz w basenach znajdujących się w zakładach leczniczych, uzdrowiskach itp.
Najważniejszym kryterium wyboru produktów do hydroizolacji niecki basenowej powinna być ich wysoka elastyczność. Bez względu na stosowany system hydroizolacji możemy wyróżnić podstawowe etapy prac hydroizolacyjnych: przygotowanie i wyrównanie podłoża, aplikacja warstw uszczelnienia, klejenie płytek ceramicznych lub mozaiki, fugowanie.
Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac związanych z hydroizolacją trzeba mieć pewność, że beton w niecce basenowej został odpowiednio wysezonowany (okres sezonowania wynosi ok. 6 miesięcy). Pierwszą czynnością jest naprawa ewentualnych ubytków niecki żelbetonowej przy zastosowaniu produktów wchodzących w skład danego systemu. Następnie przystępujemy do prac związanych z przygotowaniem i wyrównaniem powierzchni podłoża, które docelowo powinno być: przyczepne, trwałe, nośne i równe. Do wyrównania podłoża producenci chemii oferują gotowe masy wyrównawcze, które na ogół nie wymagają już późniejszego gruntowania. Kolejnym etapem robót jest aplikacja właściwej warstwy uszczelniającej, podczas której najważniejsza jest kontrola zużycia jednostkowego (ilość kg/m² – zgodne z zaleceniami producenta) podczas nanoszenia kolejnych warstw.
„Grzechy główne”
Błędy w wykonaniu hydroizolacji basenów mogą się pojawić na każdym etapie prac.
Do błędów powstałych już w momencie projektowania należą m.in.: wyrażenie zgody (najczęściej pod naciskiem inwestora lub wykonawcy) na zastosowanie najtańszych i najniższej jakości wyłożeń oraz produktów chemii budowlanej, mieszanie materiałów różnych systemów lub stosowanie niepełnych systemów, użycie materiałów nieodpornych na agresję chemiczną lub materiałów sztywnych. Najistotniejszym błędem popełnianym przez inwestora jest przekonanie, że cena jest najważniejszym kryterium przetargu i w efekcie zastosowanie najtańszych rozwiązań o wątpliwej jakości oraz słaby nadzór inwestorski podczas prowadzenia prac budowlanych. Z kolei do typowych błędów popełnianych przez wykonawców należą nieodpowiedzialne kosztorysowanie robót w celu wygrania przetargu lub podmiana materiałów na etapie wykonawstwa na gorsze. Kardynalnym błędem jest także oszczędzanie na warstwie hydroizolacji. Innym nieporozumieniem jest stosowanie folii w płynie (używanych do hydroizolacji pomieszczeń mokrych), ponieważ nie są to wyroby dostosowane do obciążeń występujących w basenach. Zdarza się także, że wykonawcy nie znają technologii stosowanych materiałów i w związku z tym nie dotrzymują okresów przerw pomiędzy nanoszeniem poszczególnych warstw, aplikują materiały w nieodpowiedniej temperaturze otoczenia, mieszają składniki w złych proporcjach, nadmiernie rozcieńczają produkty w celu łatwiejszego nanoszenia.
Katarzyna Masłowska

Wybór systemu
Krzysztof Knop, doradca techniczny, Schomburg Polska
Obecnie budowane kompleksy basenowe, które wyposażone są w zestaw niecek basenowych o zróżnicowanych cechach eksplooatacycjnych narzucają już na etapie projektowym odpowiednie zabezpieczenia w postaci hydroizolacji na elementach konstrukcyjnych niecki. Pomimo postępu w technice basenowej, nadal konstrukcje żelbetowe niecek wykłada się tradycyjnie okładzinami ceramicznymi lub stosuje się specjalne powłoki malarskie na bazie żywic poliuretanowych. W niektórych przypadkach spotykamy się z nieckami wykładanymi specjalną folią basenową. Stosuje się również niecki wykonane ze stali nierdzewnej lub zbiorników z włókien poliestrowych. W przypadku konstrukcji niecek żelbetowych (obiektów krytych lub otwartych) konieczne jest wykonanie izolacji mineralnych nadających się pod późniejsze okładziny ceramiczne. Rozwiązania izolacji wykonywane są w oparciu o zaprawy mineralne jedno- lub dwuskładnikowe. Ich zadaniem jest zabezpieczanie konstrukcji niecki i obejścia basenu przed wnikaniem wody w konstrukcję oraz ochrona przed środkami stosowanymi do dezynfekcji. Z uwagi na duże obciążenia statyczne i dynamiczne wywołane przez wodę należy stosować elastyczne izolacje mineralne. Dzięki swym właściwościom mają możliwość przeprężania rys bez utraty szczelności powłoki. Wiodącym produktem w zakresie izolacji niecek jest dwuskładnikowa, elastyczna zaprawa mineralna Aquafin-2K/M.
Hydroizolacja w oparciu o zaprawę mineralną jest tylko jednym z elementów biorących udział w zabezpieczaniu konstrukcji niecki przed działaniem wody. Formę hydroizolacji w systemach basenowych pełnią również taśmy do uszczelniania szczelin dylatacyjnych i przerw roboczych. Uzupełnieniem systemu jest wypełnienie spoin dylatacyjnych i przyłączeniowych na powierzchni okładzin ceramicznych materiałami uszczelniającymi na bazie poliuretanów lub masą silikonową.

Okładzina, klejenie, spoinowanie...
Maciej Rokiel, Polskie Stowarzyszenie Mykologów Budownictwa, Wrocław
Zarówno okładzina ceramiczna, jak i materiały wchodzące w skład systemu uszczelnienia niecki i klejenia okładzin ceramicznych muszą być najwyższej jakości. Wynika to zarówno z wymogów estetycznych, jak i wymogów odpowiedniej trwałości (mycie, dezynfekcja). Do wykonania okładzin ceramicznych stosuje się dwa typy płytek basenowych, ciągnione i prasowane. Płytki ciągnione układa się metodą grubowarstwową (grubość zaprawy rzędu 3 cm) na podłożu z betonu wodoszczelnego, na specjalną zaprawę, na pełne podparcie spodu płytki. Ten typ okładziny ceramicznej wymaga stosowania specjalnych kształtek i elementów, co zwiększa koszt wykonania okładziny, w porównaniu do płytek prasowanych. Ponadto wymagane są szczegółowe rysunki wykonawcze, uwzględniające układ poszczególnych rodzajów płytek i kształtek. Kształt i wymiary konstrukcji niecki muszą być skorelowane z wymiarami niecki po wykonaniu okładziny ceramicznej. Płytki prasowane układa się stosując cienkowarstwowe (3-5 mm grubości) zaprawy klejowe. Ten sposób układania płytek spotykany jest przy wykonywaniu hydroizolacji niecki z cienkowarstwowych zapraw uszczelniających.
Trzecim typem okładzin w basenach jest mozaika szklana lub ceramiczna, pozwalająca na wykonanie dowolnych, często bardzo efektownych i skomplikowanych wzorów kolorystycznych, a wymiary płytki rzędu 2x2 cm pozwalają na wyłożenie nią powierzchni kulistych lub o nietypowych krzywiznach.
Do spoinowania stosuje się cementowe zaprawy spoinujące, choć coraz częściej wykorzystuje się tu masy epoksydowe. Powierzchnie, takie jak plaże i rynny przelewowe należy bezwzględnie spoinować reaktywnymi zaprawami fugowymi.

Co najmniej dwie operacje robocze
Małgorzata Kłapkowska, doradca techniczny, Izohan
Najlepszym sposobem zapewnienia szczelności wykładziny z płytek ceramicznych jest zastosowanie izolacji wodoszczelnej bezpośrednio pod płytkami. Przed wykonaniem hydroizolacji należy odpowiednio przygotować podłoże. Powinno ono być nośne, oczyszczone, chłonne i równe. Jeżeli nie jest równe należy je wyrównać, stosując systemowe zaprawy naprawcze typu PCC.
Uszczelnienie całej powierzchni wewnętrznej niecki należy wykonać stosując dwuskładnikowe mikrozaprawy uszczelniające. Materiał nanosi się za pomocą pacy lub urządzenia natryskowego. Nakładanie uszczelnienia powinno być wykonane przynajmniej w dwóch operacjach roboczych. Końcowa warstwa hydroizolacji musi mieć 3 mm grubości. W pierwszej kolejności uszczelnić należy przejścia rurowe i spusty denne, stosując specjalne manszety uszczelniające. W przejściach ściana/dno niecki, ściana/ściana oraz we wszystkich narożnikach wewnętrznych i zewnętrznych należy wtopić taśmy uszczelniające. Okładzinę ceramiczną należy układać po upływie 48 godzin na warstwy klejów cementowych lub reaktywnych. Po całkowitym wyschnięciu kleju (zwykle 3 dni) można przystąpić do wypełniania spoin masą fugową odporną na działanie chloru, wody morskiej itp. Ostatni etap stanowi uszczelnienie pionowych i poziomych naroży ścian i dna, a także obrzeży spustów. Do tych szczelin nie wprowadza się mas fugowych. Dno tych szczelin wypełnia się specjalnym sznurem poliuretanowym o zamkniętych porach, a następnie wprowadza się specjalną masę elastyczną, najlepiej poliuretanową.